3 błędy maturalne z matematyki, które CKE opisuje od lat — sprawdź, czy Tobie też się zdarzają
Ostatnia aktualizacja: październik 2026
Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) co roku publikuje sprawozdanie z matury — szczegółową analizę tego, jak zdający poradzili sobie z poszczególnymi zadaniami. Przeczytałyśmy dziewięć takich sprawozdań — z lat 2018–2026 — i sprawdziłyśmy, które błędy wracają z roku na rok. Poniżej trzy, które CKE opisuje najczęściej, z dokładnymi latami i cytatami.
Zanim przejdziemy dalej — jedno zastrzeżenie. CKE nie publikuje wprost „% uczniów, którzy popełnili błąd X”. Publikuje średni wynik (% wykonania) dla każdego zadania oraz opisowy komentarz o tym, jakie błędy pojawiały się najczęściej.
| Błąd | W ilu latach | Które lata |
|---|---|---|
| „Dowód przez przykład” zamiast dowodu ogólnego | 7 z 9 | 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025 |
| Brak sprawdzenia, czy wynik ma sens | 8 z 9 | wszystkie oprócz 2020 |
| Błędy rachunkowe (np. znak przy potęgowaniu) | 9 z 9 | wszystkie, 2018–2026 (najdobitniejszy przykład: 2023) |
Błąd 1: czy sprawdzenie kilku przykładów wystarczy jako dowód?
Nie. CKE opisuje ten problem w 7 z 9 analizowanych lat — 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 i 2025 — niemal za każdym razem przy zadaniu dowodowym na poziomie podstawowym. Wyniki tych konkretnych zadań wahają się od 16% do 43% — jedne z niższych w całym arkuszu.
Na czym polega błąd: zamiast przeprowadzić dowód prawdziwy dla każdej możliwej liczby, zdający sprawdza tezę na jednym lub kilku konkretnych przykładach liczbowych — i uznaje to za wystarczające. To, że coś działa dla x = 2 i x = 3, nie znaczy, że działa dla każdego x. Na maturze taki „dowód” zwykle nie dostaje pełnej puli punktów, nawet jeśli cała reszta rozumowania jest poprawna.
Błąd 2: czy wynik w ogóle ma sens?
Brak sprawdzenia, czy wynik w ogóle ma sens. CKE opisuje go w 8 z 9 analizowanych lat (wszystkich oprócz 2020). Co więcej: dokładnie to samo zdanie — „brak refleksji nad sensownością otrzymanego wyniku liczbowego” — pojawia się w sprawozdaniach CKE za 2023, 2024, 2025 i 2026. Cztery lata z rzędu, słowo w słowo.
Na czym polega błąd: zdający poprawnie wykonuje kolejne kroki obliczeniowe, dochodzi do wyniku liczbowego — i nigdy nie wraca do treści zadania, żeby sprawdzić, czy ten wynik w ogóle ma sens. Długość boku nie może wyjść ujemna. Prawdopodobieństwo nie może być większe niż 1. Jeśli wyszło — to znak, że gdzieś po drodze jest błąd, nawet jeśli cały rachunek „wyglądał” poprawnie.
Błąd 3: dlaczego nawet dobra strategia czasem nie wystarcza?
Czy −30² to to samo co (−30)²? Nie: −30² to −900, a (−30)² to 900. CKE opisuje dokładnie ten przykład w sprawozdaniu za 2023 rok, przy zadaniu 31.2 (poziom podstawowy, wykonanie 53%): „zdający dodatkowo popełniali błąd podczas potęgowania, zakładając, że −30² = (−30)²”.
To tylko jeden, najbardziej namacalny przykład dużo szerszego problemu — CKE nazywa go „brakiem sprawności rachunkowej” i wymienia w 9 z 9 analizowanych lat (2018–2026), za każdym razem jako osobny punkt w oficjalnej sekcji „Wnioski i rekomendacje”. To najmocniej potwierdzony z całej trójki błędów: zdający dobrze rozumie zadanie i wybiera właściwą metodę — ale gubi się w samych obliczeniach: w działaniach na ułamkach, w przekształcaniu wyrażeń, w znakach. Dobry pomysł, zepsuty rachunkiem.
Co z tym zrobić?
Żadna z tych rzeczy nie jest trudna do opanowania osobno — problem w tym, że wszystkie trzy łatwo przeoczyć, bo nie wymagają nowej wiedzy, tylko nowego nawyku: sprawdzania własnej odpowiedzi, a nie tylko jej liczenia. W BrainPump te trzy błędy są wpisane wprost w konkretne zadania — jeśli popełnisz któryś z nich, zobaczysz dokładnie to, co opisaliśmy wyżej, w kontekście własnej odpowiedzi. Zrób darmowy test diagnostyczny i sprawdź, które z tych trzech rzeczy akurat Tobie warto dopracować przed maturą.
Źródła: Sprawozdania z egzaminu maturalnego z matematyki, Centralna Komisja Egzaminacyjna, lata 2018–2026 (cke.gov.pl).
